Arazi İle İlgili Şartlar:
Arazinin zirâata elverişli olması şarttır.
Hatta ekilecek şey, basit nane gibi değersiz şeylerse, akid caiz olmaz.
Fakat yer ziraata elverişli olur; fakat, müddeti içinde bir arıza sebebiyle (vaktinde suyunun kesilmesi gibi, zamanın kış olması gibi ve benzeri arızalar sebebiyle) müddeti içinde ekilmez ise, oraya yeniden bir şey ekmek caiz olur.
Ekilecek yerin, belirli olması da şarttır.
Şayet belirsiz bir yer olursa, müzâraa sahih olmaz. Çünkü, bu ni-zaa başlangıç olur.
Şayet, bu yere buğday ekilecekse; oraya arpa ekilince, bu durumda akid sahih olmaz; fâsid olur. Çünkü içine ekilecek belirli değildir. Eğer: "Bazı yerine buğday ek; bazı yerinede arpa ek/' derse; bu akid de sahih olmaz; fasid olur. Çünkü, burada arpa ve buğday ekilecek yerlerin ayırılmasma karar verme âmile bırakılmıştır. Ve bu iş cehâleten böyle yapılmıştır.
Şayet: "Filan yere arpa ek; filan yere buğday ek." demişse, işte bu caizdir. Çünkü yerlerini ayırmıştır. Cehalet yoktur.
Bu yerin, akid yapan şahsa ait olması ve boş bulunup, yer sahibi ile âmil arasında ortaklaşa ekilecek olması da şarttır.
Hatta o yerde amel (= çalışmak) yer sahibine şart kılımrsa; bu sahih olmaz. Yapılacak işte, tahliyenin bulunmadığından dolayı... Bedâi'-de de böyledir.
Tahliye: Yer sahibinin, âmile: "Bu yeri, sana teslim eyledim." demesidir.
Tahliye, yerin sözleşme zamanında, boş bulunmasıdır. Eğer, bu yerin içinde, ekili bir şey bulunur ve o da bitmiş (= çıkmış) olursa; akid caiz olur. Ve bv, bir muamele olur; müzâraa olmaz. Şayet, o yerin içinde ekili bir şey bulunur ve o da yetişmiş ve olgunlaşmış olursa; bu akid caiz olmaz. Çünkü ekili şey yetiştikten sonra, çalışmaya ihtiyaç olmaz. Çalışma muamelesinin özrü meydana çıkmış olur. Fetâvâyi Kâdihân'da da böyledir. [8]
Hatta ekilecek şey, basit nane gibi değersiz şeylerse, akid caiz olmaz.
Fakat yer ziraata elverişli olur; fakat, müddeti içinde bir arıza sebebiyle (vaktinde suyunun kesilmesi gibi, zamanın kış olması gibi ve benzeri arızalar sebebiyle) müddeti içinde ekilmez ise, oraya yeniden bir şey ekmek caiz olur.
Ekilecek yerin, belirli olması da şarttır.
Şayet belirsiz bir yer olursa, müzâraa sahih olmaz. Çünkü, bu ni-zaa başlangıç olur.
Şayet, bu yere buğday ekilecekse; oraya arpa ekilince, bu durumda akid sahih olmaz; fâsid olur. Çünkü içine ekilecek belirli değildir. Eğer: "Bazı yerine buğday ek; bazı yerinede arpa ek/' derse; bu akid de sahih olmaz; fasid olur. Çünkü, burada arpa ve buğday ekilecek yerlerin ayırılmasma karar verme âmile bırakılmıştır. Ve bu iş cehâleten böyle yapılmıştır.
Şayet: "Filan yere arpa ek; filan yere buğday ek." demişse, işte bu caizdir. Çünkü yerlerini ayırmıştır. Cehalet yoktur.
Bu yerin, akid yapan şahsa ait olması ve boş bulunup, yer sahibi ile âmil arasında ortaklaşa ekilecek olması da şarttır.
Hatta o yerde amel (= çalışmak) yer sahibine şart kılımrsa; bu sahih olmaz. Yapılacak işte, tahliyenin bulunmadığından dolayı... Bedâi'-de de böyledir.
Tahliye: Yer sahibinin, âmile: "Bu yeri, sana teslim eyledim." demesidir.
Tahliye, yerin sözleşme zamanında, boş bulunmasıdır. Eğer, bu yerin içinde, ekili bir şey bulunur ve o da bitmiş (= çıkmış) olursa; akid caiz olur. Ve bv, bir muamele olur; müzâraa olmaz. Şayet, o yerin içinde ekili bir şey bulunur ve o da yetişmiş ve olgunlaşmış olursa; bu akid caiz olmaz. Çünkü ekili şey yetiştikten sonra, çalışmaya ihtiyaç olmaz. Çalışma muamelesinin özrü meydana çıkmış olur. Fetâvâyi Kâdihân'da da böyledir. [8]
Konular
- 4- MÜKÂTEBİN, BİR YAKIN AKRABASINI, CÂRİYE OLAN KARISINI VEYA BİR BAŞKASINI SATIN ALMASI
- 5- BİR MÜKÂTEBE'NİN EFENDİSİNDEN DOĞUM YAPMASI; BİR MÜKÂTEBE'NİN EFENDİSİNİN ÜMM-Ü VELEDİ VEYA MÜDEB
- 6- BAŞKA BİR KİMSENİN, BİR KÖLEYİ MÜKÂTEP YAPMASI
- 7- MÜŞTEREK BİR KÖLENİN KİTABETİ
- 8- MÜKÂTEBÎN ACZİ VE ÖLÜMÜ, EFENDİNİN ÖLÜMÜ, KÖLENİN EFENDİSİNE VEYA EFENDİNİN KÖLESİNE KARŞI SUÇ İŞ
- 9- KİTABETLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ MESELELER
- KİTÂBÜ'L-MÜZÂRAA
- (ZİRAAT ORTAKLIĞI)
- 1- MÜZÂRAA'NIN (= ZİRAÎ ORTAKLIĞIN) MEŞRÜVETİ; MÂNÂSI, RÜKNÜ, CAİZ OLMASININ ŞARTLARI, HÜKMÜ VE MÂHİ
- Müzâraanın Mâhiyeti:
- Müzâraa'nın Rüknü:
- Müzâraanın Sıhhatinin Şartları:
- Ziraatçı İle İlgili Şartlar:
- Ekilecek Şeye Âit Şartlar:
- Müzâraanın Sıhhatinin Diğer Şartları:
- Arazi İle İlgili Şartlar:
- Zirâat Vasıtaları İle İlgili Şartlar:
- Müzâraa'nın Müddeti:
- Müzâraada Hisselerin Belirtilmesi:
- Müzaraa Akdini İfsâd Eden Şartlar:
- Müzâraatın Hükümleri:
- 2- MÜZÂRAA'NIN ÇEŞİTLERİ
- Caîz Olan Ve Caiz Olmayan Müzâraa Şekillerî
- Caîz Olan Müzâraalar:
- Fâsîd Müzâraalar
- 3- MÜZÂRAADARİ ŞARTLAR
- 4- TARLA VEYA HURMALIK SAHİBİNİN, KENDİSİNİN ÇALIŞMAYA BAŞLAMASI
- 5- BİR YERİ, ZÎRAAÎCİNİN, BİR BAŞKASINA MÜZÂRAATEN VERMESİ
- 6- MÛZÂRAADA, MUAMELENİN ŞART KOŞULMASI
- 7- MÜZÂRAADA İHTİLAF